Sunday, December 7, 2014

නිහලුවා ගැන වැඩි යමක් : Balanophis ceylonensis (Sri Lankan Keelback) : What We Didn't Know

මෙම කෙටි ලිපිය සඳහා පාදක වූයේ 2014 වන වර්ෂයේ ජනවාරි මස සිදුවූ සර්ප දෂ්ටනයකි. මල් කරවලා නැත්නම් නිහලුවා යනු Natricidae කුලයේ (Family) Natricinae උප කුලයට(Sub Family) අයත් ශ්‍රී ලංකාවේ ආවේනික ඝනයක් (Genus) නියෝජනය කරන සුළු විෂ කාණ්ඩයේ සර්පයෙකි. මෙම ලිපියෙන් මා ඉස්මතු කිරීමට උත්සාහ දරන්නේ මෙම සර්ප විශේෂය "සුළු විෂ" සර්පයෙකු යැයි හඳුන්වාදීම කොතෙක් දුරට සාදාරණ ද යන්නයි.


                                                                                                මෙහි සඳහන් දෂ්ටනය සිදුවන අවස්ථාවේදී ගනු ලැබූ චායරූපයක්

1858 දී ජර්මානු පරිසරවේදියෙකු හා උරගවේදියෙකු වූ ඇල්බට් ගුන්තර් (Albert Günther) විසින් Tropidonotus chrysargus ceylonensis ලෙසින් නිහලුවා ලෝකයේ පළමු වරට විද්‍යාත්මකව විස්තර කරන ලදී. එදින පටන් වර්තමානය වන තෙක් මෙම සර්ප විශේෂය විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණ කිහිපයකටම බඳුන් වී ඇති අතර Balanophis ceylonensis යනුවෙන් වර්තමානයේ හඳුන්වයි. මෙම සර්ප විශේෂය අනෙකුත් ගොඩබිම් වාසී සර්ප විශේෂ හා සැසදීමේදී විශේෂ ස්ථානයක් හිමිකර ගනී. එනම් Balanophis ඝනයේ මේ වන විට හඳුනාගෙන ඇති එකම සර්ප විශේෂය වීමයි. එබැවින් Balanophis ඝනය මුළු ලොවෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවට පමණක් අවේනික වේ. මේ ලිපිය පුරාවටම "නිහලුවා" යන නම පමණක් භාවිත කිරීමට මා තීරණය කලේ,"මල් කරවලා"යන නාමය මෙම සර්පයාගේ පැවැත්මට හානිකර හැකි බැවිනි. සැබෑ කරවල් විශේෂයක් නොවන බැවින් එම නාමය භාවිතා කිරීමට මා පෞද්ගලිකව අකමැත්තක් දක්වයි.